Op naar een groenere kinderopvang

Doe nu de school check!

Op naar een groenere kinderopvang

Datum: 
21-05-2019
Artikeltype: 
Artikel
Expertisegebied: 

Door: Linsey Balvert | Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit Management Kinderopvang 2019, nr.1, www.kinderopvangtotaal.nl 

Een heerlijke plek waar kinderen hun energie en creativiteit kwijt kunnen, avonturen beleven, rennen, spelen, ontdekken en verwonderen. Waar kinderen zichzelf kunnen zijn, kunnen wegdromen en tot rust komen...
 

Klinkt prachtig, maar de realisatie van een groen (school)plein en het integreren van meer buitenactiviteiten vraagt de nodige toewijding, tijd en investering.

Een groene buitenruimte is echt de moeite waard, zo wijzen steeds meer onderzoeken uit. Voor kind en team, maar ook voor de omgeving, het klimaat en de biodiversiteit. Veel onderzoeken en artikelen richten zich op basisscholen en schoolpleinen, maar ook in de kinderopvang valt van deze onderzoeken te leren en kan echt verschil worden gemaakt!

Buiten leren en buiten spelen is goed voor het kinderbrein. Beweging, sport en spel, en meer vrije speeltijd, hebben een positief effect op de cognitieve prestaties. Speelse beweging helpt tevens om een beter ruimtelijk inzicht te ontwikkelen. Gemiddeld brengen kinderen tegenwoordig zo’n 2,5 uur per dag door kijkend naar een beeldscherm, terwijl ze nog geen 2 uur per dag buiten spelen. Dit levert een toename van het aantal bijziende kinderen op en een sterk verslechterde motoriek, blijkt uit recente onderzoeken. Buiten spelen zou voor beide zaken als beste medicijn gelden.

Te beschermend

Vorig jaar kwam VeiligheidNL, het landelijke adviescentrum dat zich doorgaans inzet om alle risico’s te vermijden, met het advies ‘risicovol spelen’ toe te staan en te motiveren. We blijken met z’n allen veel te beschermend en te voorzichtig met onze kinderen om te gaan, terwijl internationaal wetenschappelijk onderzoek (al geruime tijd!) aantoont dat riskant spelen goed is voor de ontwikkeling van kinderen. Ze leren risico’s inschatten, worden zelfredzaam en bouwen zelfvertrouwen op. Buiten vrijelijk klimmen, bouwen, koken en slopen is voor kinderen dus niet alleen leuk, maar ook heel nuttig.

Ook in het aanleren van gezondere voedingsgewoonten kan veel verschil gemaakt worden door naar buiten te gaan. Na een groeiseizoen tuinieren in een schooltuin herkennen kinderen meer gewassen en vinden ze groenten lekkerder, is gebleken uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit en Adviesbureau Beleef & Weet.

Frisser

Kinderen meenemen naar buiten heeft ook nog voordelen voor het schoolteam en omgeving. Onderzoek heeft uitgewezen dat het merendeel van de leerkrachten ervaart dat buiten doorgebrachte pauzetijd een positief effect heeft: het verhoogt de concentratie en de leerlingen zijn er frisser door. Ook pm’ers in de kinderopvang voelen zich beter als ze een deel van de dag buiten kunnen zijn in de frisse lucht.

Natuurlijk spelen, groene (school)pleinen, natuureducatie… Het klinkt fantastisch, maar is makkelijker gezegd dan gedaan. Zoals gezegd, vergt het integreren van een meer ‘groene’ aanpak wel wat van een organisatie. Er is geen kant-en-klare oplossing. De kunst is om te kijken waar binnen uw specifieke organisatie de mooiste kansen liggen en hoe optimaal gebruikgemaakt kan worden van beschikbare middelen en mankracht.

Openbare ruimte

Hoe is het met de buitenruimte van uw organisatie gesteld? Is er ruimte voor wat meer groen? Of is in de directe omgeving openbare ruimte waarmee de aansluiting gezocht kan worden? Hoe klein de beschikbare ruimte ook, door multifunctionele toepassingen te bedenken is op vrijwel elk plein wel iets moois te creëren. Probeer in de inrichting van uw buitenruimte te zoeken naar een goede balans tussen ‘vrije’ en vormgegeven ruimte. Denk na over hoe er wat meer leven in de brouwerij kan komen, door bijvoorbeeld moestuinprojecten, insectenhotels of vogelhuisjes. De ‘vergroening’ van een plein kan een mooi gezamenlijk project zijn. Betrek kinderen, maar ook ouders en omwonenden bij te ideevorming en -ontwikkeling. Een gezamenlijke aanpak zorgt voor draagvlak en biedt de mogelijkheid optimaal gebruik te maken van ieders kwaliteiten.

Creativiteit

En dan naar buiten! Het creëren van een afwisselend, leuk en leerzaam programma aan buitenactiviteiten vergt wat 39creativiteit van uw team. Gelukkig is er ongelooflijk veel informatie en materiaal beschikbaar. Samen buiten iets maken werkt altijd; van hut, buitenkeuken, waterbaan of moestuin tot vogelhuis of insectenhotel. Het zoeken, verzamelen en onderzoeken van natuurlijk materiaal vormt ook een goede basis voor een activiteit; om mee te knutselen, te observeren of na te tekenen. En weet u het zelf even niet, dan is het goede nieuws dat kinderen zelf doorgaans vol fantasie en creativiteit zitten.

Haal buiten naar binnen. Om een effectieve (en efficiënte!) integratie van natuurlijk spelen op te zetten, is het de moeite waard goed na te denken over de relatie tussen binnen- en buitenactiviteiten. Verzamel buiten materiaal, waarmee later binnen geknutseld kan worden. Kweek eerst binnen de plantjes op, die vervolgens buiten worden geplant. Verwerk binnen het buiten geoogste fruit.

Groen doet goed; zoveel is duidelijk. Hoe u binnen uw eigen organisatie meer met groen kunt doen, blijft een kwestie van maatwerk. Voor echt structurele veranderingen in uw buitenruimte of activiteitenprogramma doet u er goed aan professionele hulp in te schakelen, maar eerste stappen kunnen al snel gezet worden. Accepteer dat verandering stap voor stap komt, probeer goed gebruik te maken van hetgeen in uw directe omgeving voorhanden is en onthoud dat ook een beetje meer groen en een beetje meer buiten al directe winst is!

EXPERTISECENTRUM DE GROENE SCHOOL IS EEN SAMENWERKINGSVERBAND MET ALS DOEL HET ONDERWIJS EN DE KINDEROPVANG TE HELPEN ‘VERGROENEN’. DE GROENE SCHOOL BIEDT ADVIES EN ONDERSTEUNING BIJ ONTWERP, REALISATIE EN BEHEER VAN GEZONDE LEER-, SPEEL- EN WERKOMGEVINGEN. MEER INFORMATIE: CONTACT@DEGROENESCHOOL.EU


Ideeën opdoen

Diverse websites staan boordevol ideeën voor buitenactiviteiten voor elk seizoen:

Maak kennis met onze kennispartners:

 NL Greenlabel- Partner van de groene schoolWageningen University- Partner van De Groene School