Groene speelpleinen: een work-in-progress

Doe nu de school check!

Groene speelpleinen: een work-in-progress

 onderhoud-groene-speelpleinen.jpg
Datum: 
29-09-2020
Artikeltype: 
Blog
Expertisegebied: 

Steeds meer scholen en opvanglocaties kiezen voor groene speelpleinen. En terecht, want de positieve effecten op het gedrag en de ontwikkeling van kinderen is inmiddels ruimschoots bewezen. Maar helaas gaat het nog vaak mis met groene speelpleinen. Soms worden ze al geruimd, voordat ze volledig volgroeid zijn. Een natuurlijke buitenruimte is nooit écht af. Wie daar niet op wordt voorbereid, kan voor flinke teleurstellingen komen te staan.

 

 

Een goed begin…

Een goed begin is het halve werk. Dat geldt zeker ook voor een groen speelplein. Een professioneel ontwerp wordt afgestemd op het gebruik en de wensen van de school of kinderopvang. Er wordt rekening gehouden met de doelgroep, met de beschikbare ruimte en mogelijkheden. Ook in de plantkeuzes wordt hierover nagedacht. Een goed ontwerp kan zo veel vervelende problemen voorkomen.

Toch blijft een groen schoolplein altijd ‘in beweging’. Kinderen (en leerkrachten!) worden uitgedaagd om de buitenruimte op een vrije, creatieve manier te gebruiken. Het gebruik is nooit 100% te voorspellen. En het verval en de slijtage dus ook niet. De buitenruimte is aan verandering onderhevig. Structureel onderhoud, evaluatie en bijsturing, zijn ontzettend belangrijk. Bij het oude, betegelde plein was je misschien klaar met ‘af en toe de bezem er doorheen’. Maar groene speelpleinen vragen doorlopend aandacht. Hoe een groen schoolplein wordt ervaren hangt dan ook in grote mate af van de verwachtingen.

‘Mislukt’ groen schoolplein

Een tijd geleden werd De Groene School benaderd door Cornel Stout met een hulpvraag vanuit de Eben Haezerschool in Den Haag. “Helaas, ons schoolplein werkt niet goed. Kunnen we kijken hoe we echt voor een mooi schoolplein kunnen gaan en wat zijn de mogelijkheden voor ons?”, was de vraag.

Bij een bezoek aan de school troffen we een groen plein aan dat welwat zwakke plekken vertoonde, maar zeker niet mislukt was! Rolf Balvert (GKB Groep) Marianne Greenall (schoolpleinadvies.nl) en Annemiek Bongers (atelierondertussen.nl) namen de buitenruimte onder de loep. Hieruit kwam een aantal verbetervoorstellen naar voren.

Het belangrijkste probleem is dat doorlopend onderhoud noodzakelijk is. Dit was onbekend of onderschat binnen de organisatie. Er moeten dan ook eigenlijk een goed onderhoudsplan en een begroting worden gemaakt. Wat betreft het huidige plein zouden in elk geval de bestaande groenstroken opgeknapt en versterkt moeten worden. Door de moestuinbakken te verhogen, kun je er voor zorgen dat er minder overheen wordt gelopen. Er is verder gesproken over het creëren van een natuurlijke waterberging en een compostoplossing. Om de overlast binnen de school te verminderen kunnen schoonlooproosters uitkomst bieden. Voor het onderhoud van de buitenruimte zijn ook buurtparticipatie of de mogelijkheden voor een klusklas ter sprake gekomen. Tot slot kunnen subsidies voor de aanleg van zonnepanelen nog een mooie stap zijn richting een duurzame schoolomgeving.

Op basis van de besproken aandachtspunten wordt er een plan van aanpak opgesteld,. Op basis hiervan kan de school prioriteiten bepalen en verdere plannen maken. Het stappenplan geeft de organisatie inzicht in de globale kosten en zal de school helpen stapsgewijs door te bouwen aan de ultieme groene speelplaats!

Groene speelpleinen Den Haag

Groen speelplein in ontwikkeling

Een ander voorbeeld is OBS Het Kasteel in IJsselstein. Hier werd een jaar of twee geleden een prachtig groene buitenruimte opgeleverd. De directrice Femke van den Brink is nog steeds enthousiast over het schoolplein. “Er is nog maar heel weinig ruzie, de waterloop en de pomp worden volop gebruikt, er worden dammen gebouwd en er wordt geklommen en geklauterd. Het ontwerp van Susan van Ginneken voldoet nog steeds aan de verwachting.”

Twee jaar speelplezier en intensief gebruik hebben wél hun tol geëist. Een flink aantal struiken heeft het niet overleefd. Ook zijn er op verschillende plekken olifantenpaadjes ontstaan. Het natuurlijke gebruik tekent zich af op het plein. De iepen waar het ‘chillnet’ tussen was bevestigd, zijn bovendien gerooid in verband met de iepziekte. Daarnaast is de buitenkeuken op het plein slachtoffer geworden van vandalisme.

De Groene School is gevraagd om de schooltuin een flinke opknapbeurt te geven en weer verder aan te laten sluiten op het daadwerkelijke gebruik. De ervaringen van de afgelopen jaren worden gebruikt om de tuin mooier en beter te maken. Paden die zich hebben gevormd blijven gehandhaafd en daar waar weinig wordt gelopen worden grote heesters aangevuld. Dode beplanting wordt vervangen en de buitenkeuken krijgt een ‘make-over’. Deze krijgt, naar wens van de kinderen, een lager blad en een pannenrek.

Groene speelpleinen Ijsselstein

De lange adem

Wanneer u start met de planvorming rondom groene speelpleinen is het belangrijk rekening te houden met de lange termijn. Ontwerp en aanleg zijn pas de eerste stap. De specialisten uit het netwerk van De Groene School besteden altijd veel tijd en aandacht júist ook aan dit vervolgtraject. (Zo ook groenaannemer GKB en ontwerper Suzanne van Ginneken die de school in IJsselstein verzorgden!) Ze maken niet alleen een eerste plan, maar bereiden je ook voor op wat erná komt. Het ontwikkelen van een onderhoudsplan, met bijbehorende budgetten en de organisatie van vrijwilligers, samenwerkingen of buurtparticipatieprojecten, zijn uiteindelijk de sleutel tot succes!

Staat u aan de start van een vergroeningstraject of ondervindt u problemen met uw groene schoolplein die u graag met ons wilt bespreken? Neem contact op via contact@degroeneschool.eu.

Lees meer over : 

Maak kennis met onze kennispartners:

 NL Greenlabel- Partner van de groene schoolWageningen University- Partner van De Groene School